Żurowa w pigułce – przeczytaj!


ŻUROWA – miejscowość na Pogórzu Karpackim, w południowo-wschodniej części powiatu tarnowskiego i w północno-zachodniej części gminy Szerzyny. 16 listopada 1995 roku teren, na którym leży Żurowa, został w całości objęty powstałym wtedy Parkiem Krajobrazowym Pasma Brzanki. Park ten zajmuje obszar ponad 15 000 hektarów. Najwyższe wzniesienie w Żurowej to Kamionka 510 m n.p.m. (na granicy przysiółka Dobrocin i Podlesie II). Przez Żurową biegną szlaki turystyczne na Brzankę – 534 m n.p.m., Kokocz – 434 m n.p.m., Gilową Górę – 508 m n.p.m. i Liwocz 562 m n.p.m. – największe wzniesienie Pogórza Ciężkowickiego. W lesie, na granicy Żurowej z Ryglicami, znajduje się pomnik przyrody Ostry Kamień – 527 m n.p.m.

Miejscowość słynie z produkcji wyrobów drewnianych, które sprzedawane są w kraju i za granicą. Ponad 70 lat działała tutaj Spółdzielnia Przemysłu Ludowego i Artystycznego (zrzeszona w Cepelii – Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego) obecnie przejęta przez prywatnego przedsiębiorcę. Patrząc na historyczne uwarunkowania, tradycję i doświadczenie  można stwierdzić, iż od lat zdecydowana większość mieszkańców Żurowej prowadzi własne działalności gospodarcze związane z produkcją wyrobów z drewna, głównie galanterii kuchennej. Lokalne firmy są jednymi z najbardziej znanych w branży producentów drobnych wyrobów z drewna, charakteryzuje je duża wiedza i doświadczenie przekazywane z pokolenia na pokolenie oraz szerokie kontakty w branży drzewnej. Większość firm potrafi wyprodukować wyroby drewniane na indywidualne zlecenia. Oprócz przedsiębiorstw produkcyjnych działają tutaj także hurtownie z asortymentem drewnianym. Dużym inwestorem we wsi była firma Metco Sp. z o.o., specjalizująca się w produkcji elementów metalowych, która przez kilka lat dawała zatrudnienie ponad 100 pracownikom i która, przekształcona (firma Ferrinus z siedzibą w woj. wielkopolskim), nadal funkcjonuje.

Miejscowość Żurowa słynie także z Orkiestry Dętej, która jest najlepszą orkiestrą dętą w powiecie tarnowskim oraz najlepszą orkiestra dętą OSP w Małopolsce – w 2012 roku zajęła 1 miejsce w wojewódzkim przeglądzie orkiestr dętych „Echo Trąbity” w Nowym Sączu. Bardzo prężnie działa też dobrze wyposażona Ochotnicza Straż Pożarna z Żurowej, która włączona jest do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W 2012 roku OSP w Żurowej obchodziła swoje 100-lecie, a Orkiestra Dęta przy OSP 35-lecie istnienia.

Latem przez Żurową przejeżdża Karpacki Wyścig Kurierów(Tarnów – Wierzchosławice – Szerzyny – Wysowa – Czorsztyn – Bukowina Tatrzańska – Niedzica, 400-kilometrowa trasa rowerowa, w której biorą udział także zagraniczni kolarze). Przed wjazdem do miejscowości, od strony Ołpin, znajduje się Szlak Skalnej Rzeźby przystosowany do uprawiania wspinaczki górskiej. Miejscowość ma dogodne położenie komunikacyjne w kierunku Tarnowa, Jasła, Gorlic i Dębicy. Przy dobrej pogodzie z Żurowej widać Tatry Słowackie. Okoliczne tereny słyną z bardzo dobrej grzybni, stąd od początku lata do późnej jesieni w lasach żurowskich (Nadleśnictwo Gromnik) można spotkać wielu grzybiarzy. W 2009 roku zostało odnowione centrum wsi, na którym zbudowano parking, boisko do koszykówki oraz plac zabaw. W 2010 roku odnowiono boisko sportowe przy szkole podstawowej. W Żurowej, w lecie, organizowane są festyny strażackie, które słyną w okolicy. Festyny posiadają ciekawy program artystyczny. W 2010 roku Żurowa była gospodarzem Dożynek Gminy Szerzyny. Nasza miejscowość usytuowana jest na wzniesieniach i w dolinie (centrum), a także posiada piękne widoki na okolicę. Warto tutaj zamieszkać lub chociaż przyjechać na wakacje.

Z miejscowości tej wywodzi się nazwisko Mikrut, które nosi tutaj najwięcej osób i gdziekolwiek w Polsce lub na świecie się je spotyka, to zawsze ma ono swoje korzenie w Żurowej.

Nieco historii…

Nazwa miejscowości pochodzi od wodza litewskiego – Zurowa, który na tym terenie walczył z Tatarami i w Bitwie pod Czernawami (obecnie „Cyrnawy” stawy przeciwpożarowe w lesie na granicy Żurowa-Swoszowa) pokonał tureckiego wezyra. Formalnie Żurowa została założona w 1368 r. przez Kazimierza Wielkiego na prawie niemieckim. Była wsią królewską w obrębie starostów bieckich, która na przestrzeni XIV-XX wieku zmieniała właścicieli (także w wyniku licytacji publicznych), ostatnim z nich był Julian Budzyn*, który zginął w Katyniu, a który w Żurowej posiadał swój dwór, pańskie pola oraz folwarki, stąd nazwa przysiółka Pańskie i przysiółka Folwark nie została zmieniona i funkcjonuje po dzień dzisiejszy. W czasie II wojny światowej we wsi schronili się jeńcy rosyjscy, a później stacjonowali Niemcy. W okolicznych lasach przemieszczała się charakterystyczna dla tego regionu partyzantka – Oddział Leliwy i Oddział Pioruna – która wraz z 5 Pułkiem Strzelców Podhalańskich AK pod dowództwem por. Edwarda Przybyłowicza – pseudonim Bem, w nocy z 17 na 18 sierpnia 1944 r. zorganizowała udaną zasadzkę na kolumnę niemieckich ciężarówek wyjeżdżających z Tarnowa**. Na miejscu bitwy znajduje się pomnik z napisem: „W tym miejscu w dniu 17 VIII 1944 r. żołnierze I Batalionu 5 Pułku Strzelców Podhalańskich AK odnieśli zwycięstwo nad udziałem tarnowskiego gestapo”. Niemcy, którzy dowiedzieli się o oddziałach partyzantów przeprowadzili rewizję we wsi. Ujęli część mężczyzn i poprowadzili do Tuchowa, gdzie kilku rozstrzelali. Pozostałych odwieźli do Tarnowa, skąd rozesłano ich do obozów pracy, przez co po II wojnie światowej liczba mieszkańców wsi zmniejszyła się prawie o 400 osób. 17 stycznia 1945 roku miejscowość została wyzwolona przez wojska I Frontu Ukraińskiego pod dowództwem Iwana Koniewa.

Obecnie miejscowość zajmuje dość duży obszar – ok. 10 km i dzieli się na 12 przysiółków: Dobrocin, Dział, Folwark, Mała Wieś, Niwy, Nowy Świat, Pańskie, Podjurze, Podlesie I, Podlesie II, Tracz, Wielka Wieś.

Sołtysem wsi jest Pan Wiesław Szwandrok – tel. 14 651 81 16.

Skład Rady Sołeckiej Sołectwa Żurowa:
1. Leszek Wójtowicz – Przewodniczący Rady Sołeckiej

2. Adam Czeluśniak
3. Franciszek Duda
4. Andrzej Jarek
5. Andrzej Mikrut
6. Krzysztof Mikrut
7. Marek Mikrut
8. Wojciech Mikrut
9. Edward Reczek.

* por. Julian Budzyn – ur. 1 stycznia 1909 r. w Kończyskach, woj. krakowskie (obecnie powiat tarnowski, gmina Zakliczyn), absolwent III Gimnazjum w Tarnowie, lekarz weterynarii w Żurowej, pracownik Ministerstwa Spraw Wojskowych, zamordowany w 1940 roku w Katyniu.

** Bitwa na Gilowej Górze (Swoszowa, 1944 r.).
 Przyczyny bitwy wiążą się z katastrofą ciężkiego bombowca typu B-24 Liberator, który spadł w sąsiedniej miejscowości Olszyny w dniu 17.08.1944 roku. Polscy lotnicy, stanowiący załogę, zginęli. Ponadto Niemcy posiadali w tych dniach zeznania torturowanego partyzanta i jechali do Szerzyn z karną ekspedycją. Te dwa wydarzenia spowodowały pojawienie się gestapowców w okolicach Gilowej Góry (trasa z Tarnowa do Szerzyn), na których zasadzkę zorganizowały oddzialy 5 Pułku Strzelców Podhalańskich AK wraz z lokalna partyzantką, m.in. z Żurowej.

Reklamy